(TN&MT) - Theo các kết quả quan trắc môi trường, tại hầu hết các đô thị lớn của Việt Nam, tình trạng tiếng ồn đều vượt ngưỡng. Đây là “sát thủ thầm lặng” cho sức khỏe cộng đồng.
![]() |
Ô nhiễm tiếng ồn là nguyên nhân gây nên nhiều bệnh lý |
Vượt chuẩn
Theo Hội đồng Chất lượng môi trường Mỹ, âm thanh tối đa không hại sức khỏe cường độ là 40dBA. Hội đồng này so sánh tiếng ồn 50dBA với âm thanh máy giặt đang chạy, còn 70dBA tương đương tiếng động cơ ôtô.
Tại Việt Nam, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn QCVN 26:2010/BTNMT, giới hạn tiếng ồn ở các khu vực đặc biệt (bệnh viện, nhà trẻ, trường học...) trong khung giờ 6 - 21 giờ là 55dBA, khung giờ 21 - 6 giờ là 45dBA; ở khu vực thông thường (nhà dân, khách sạn, cơ quan hành chính) lần lượt là 70dBA và 55dBA.
Tại 2 thành phố lớn là TP. Hà Nội và TP. HCM, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn đã được xác nhận. Ở TP. HCM, báo cáo hiện trạng chất lượng môi trường tháng 4/2016 công bố trên website của Sở TN&MT cho thấy, 97,08% số liệu mức ồn quan trắc được tại 12 vị trí giao thông vượt QCVN 26:2010/BTNMT. Năm 2015, 90,27% số liệu mức ồn quan trắc được tại 10 vị trí giao thông vượt chuẩn.
Còn tại Hà Nội, theo Chi cục Bảo vệ môi trường Hà Nội: “Năm 2015, Sở TN&MT Hà Nội đã thực hiện chương trình quan trắc ô nhiễm không khí và tiếng ồn do giao thông tại một số nút giao thông trên địa bàn TP. Hà Nội, tập trung tại các quận nội thành. Tại hầu hết các vị trí quan trắc, độ ồn đều vượt quy chuẩn”.
Tương tự, kết quả quan trắc tiếng ồn do Viện Khoa học và Kỹ thuật môi trường, Đại học Xây dựng Hà Nội thực hiện năm 2015 trên 3 tuyến đường lớn (mỗi điểm đo 4 đợt, lấy số trung bình) cho thấy: Tại phố Trần Hưng Đạo, mức ồn tối thiểu là 74dBA, tối đa 94dBA. Trên đường Giải Phóng, mức ồn tối thiểu là 75dBA, tối đa 95dBA. Ở đường Nguyễn Văn Linh, 2 chỉ số trên lần lượt là 79dBA và 107dBA.
PGS. TS Nguyễn Đình Tuấn - nguyên Hiệu trưởng Đại học TN&MT TP. HCM - cho hay: “Ở các khu vực công cộng, con số đo được có thời điểm lên tới 85 - 90dBA, vượt quy chuẩn ít nhất 15dBA. Vào ban đêm, quy chuẩn thấp hơn tới 25dBA nhưng độ ồn tại các trục đường giao thông chỉ kém ban ngày 2 - 3dBA, vượt chuẩn rất xa”.
Thực tế, phần lớn người dân Hà Nội, TP. HCM mỗi ngày phải trải qua một vài giờ trên đường đi học, đi làm, đi chơi, bị bao vây bởi tiếng động cơ của hàng nghìn xe cộ. Ở khu dân cư, nhiều người bị làm phiền bởi âm thanh từ các quán karaoke, loa công cộng. Đến trung tâm thương mại, giải trí, thính giác của họ lại bị hành hạ bởi tiếng máy chơi game, tiếng nhạc hoặc loa thông báo.
Ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe
PGS. TS Nguyễn Thị Ngọc Dinh - nguyên Giám đốc Bệnh viện Tai - Mũi - Họng Trung ương khẳng định, tiếng ồn lớn là một nguyên nhân giảm thính lực, thậm chí điếc. TS. Dinh đã từng gặp những người trẻ nghe nhạc với cường độ âm thanh lớn cả đêm, tỉnh dậy đã bị điếc một tai.
Ngoài ra, theo vị Tiến sĩ này, tiếng ồn cũng là thủ phạm gây các bệnh tim mạch, dạ dày. Còn PGS. TS Nguyễn Đình Tuấn cho biết, đã nhiều lần cảm nhận rõ tim đập nhanh và mạnh khi tiếp xúc với âm thanh lớn nơi công cộng.
Tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần. TS tâm thần học Lã Thị Bưởi - Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng tâm lý - giáo dục PPRAC thông tin, một nghiên cứu về sức khỏe tâm thần của công nhân gang thép Thái Nguyên do bà và cộng sự thực hiện cho thấy, 30,7% số công nhân bị ảnh hưởng tâm lý bởi môi trường vi khí hậu, bao gồm tiếng ồn, độ rung, độ ẩm, nhiệt độ. Các biểu hiện phổ biến là lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, suy nhược…
Thạc sỹ tâm lý Lã Linh Nga thuộc Trung tâm PPRAC cho biết, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, tiếng ồn lớn và kéo dài ảnh hưởng xấu đến não bộ, gây sợ hãi, giận dữ vô cớ… Với người già và trẻ em, mức độ ảnh hưởng càng nặng nề hơn.
“Kinh nghiệm thực tế cho thấy, trong nhiều trường hợp rối loạn giấc ngủ, trầm cảm, lo âu ở người già, tiếng ồn là một trong những yếu tố làm khởi phát hoặc làm bệnh nặng hơn. Tác động cũng tương tự đối với trẻ tăng động, giảm chú ý, rối loạn cảm xúc” - bà Nga nói.
K.Linh