Khiếu nại, tố cáo vẫn diễn biến phức tạp

(TN&MT) - Chiều nay (11/9), tiếp tục Chương trình phiên họp thứ 37, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về các báo cáo của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2019.

67,7% đơn khiếu nại, tố cáo liên quan đất đai

Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2019, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, năm nay, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân vẫn diễn biến phức tạp, một số lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ trở thành điểm nóng về khiếu nại, tố cáo, đó là: lĩnh vực môi trường; liên quan đến đất nông - lâm trường; liên quan đến quyền của người mua nhà ở một số dự án sai phép, nhà ở trong các khu nghỉ dưỡng…. Trong đó, những khiếu nại liên quan đến đất đai chiếm 67,7 % tổng số đơn.

PCTQH Uông Chu Lưu
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành nội dung làm việc. Ảnh: quochoi.vn

Đáng chú ý, một số vụ việc khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai, đầu tư xây dựng khu đô thị, khu công nghiệp có quy mô lớn nhưng việc xem xét, giải quyết quyền lợi của người bị thu hồi đất chưa thấu đáo, kịp thời nên tiếp tục diễn ra rất gay gắt. 

Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình hình trên, báo cáo chỉ ra rằng, hiện nay một số cơ chế, chính sách pháp luật còn bất cập, chưa phù hợp, nhất là trong lĩnh vực đất đai. Chẳng hạn như quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; thu hồi đất của dân để giao cho doanh nghiệp đầu tư, thực hiện các dự án có mục đích thương mại do có sự chênh lệch địa tô nên mặc dù vụ việc đã được giải quyết theo pháp luật nhưng công dân không nhất trí, tiếp tục khiếu nại, tố cáo kéo dài với thái độ gay gắt, bức xúc...

ông Lê Hồng Quang
Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Lê Hồng Quang trình bày báo cáo. Ảnh: quochoi.vn

Trong khi đó, công tác quản lý nhà nước còn nhiều hạn chế, yếu kém, vi phạm; việc thanh, kiểm tra còn hạn chế, bất cập và chưa kịp thời, nhất là đối với một số lĩnh vực hay xảy ra khiếu kiện ở một số địa phương...

Làm rõ thêm tình hình khiếu nại có diễn biến phức tạp

Theo đánh giá của Chính phủ trong Báo cáo, năm 2019 mặc dù số lượng đơn thư các loại giảm (7%) nhưng số vụ việc tố cáo tăng (6,6%); số đoàn khiếu kiện đông người giảm (0,6%) nhưng số lượt công dân đến cơ quan nhà nước khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tăng (4,3%).

Thẩm tra sơ bộ Báo cáo của Chính phủ về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2019, ông Nguyễn Khắc Định - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết, một số ý kiến đề nghị Báo cáo cần làm rõ thêm tình hình khiếu nại có diễn biến phức tạp tại một số địa phương liên quan đến vi phạm trong lĩnh vực môi trường, tranh chấp đất đai có nguồn gốc do nông, lâm trường quản lý, việc chuyển đổi mô hình chợ truyền thống, việc thu phí tại các trạm BOT, vấn đề mua bán và quản lý nhà chung cư; đặc biệt nổi lên là một số vụ việc khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc xem xét, giải quyết quyền lợi của người bị thu hồi đất đầu tư xây dựng khu đô thị, khu công nghiệp có quy mô lớn. 

Chủ nhiệm UBPL
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định trình bày báo cáo thẩm tra báo cáo của Chính phủ. Ảnh: quochoi.vn

Một số ý kiến lại cho rằng, thực tế vừa qua đã xuất hiện một số nguyên nhân mới làm phát sinh khiếu nại, tố cáo liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về môi trường của doanh nghiệp tại một số khu công nghiệp gây thiệt hại nghiêm trọng về môi trường, tài sản, sức khỏe, tính mạng của người dân, dẫn đến tình trạng người dân bức xúc, phản ứng. Vì vậy, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đặc biệt là các lĩnh vực nêu trên; kiên quyết hơn trong việc xem xét, xử lý trách nhiệm của người đứng đầu, cán bộ, công chức để xảy ra sai phạm.

Cũng có một số ý kiến cho rằng, cần phải khắc phục một trong những nguyên nhân làm phát sinh khiếu nại, tố cáo hiện nay là tình trạng không nhất quán trong việc xử lý, giải quyết giữa các cơ quan có thẩm quyền các cấp đối với những khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp

Trong thời gian tới, tình hình khiếu nại, tố cáo sẽ còn diễn biến phức tạp, xảy ra ở những địa phương có sai phạm, sơ hở, yếu kém trong quản lý nhà nước nhất là trong các lĩnh vực như: quản lý, sử dụng đất đai, nhà ở, môi trường, đầu tư xây dựng, giao thông vận tải, thực hiện chính sách an sinh xã hội, người có công… và không thực hiện tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Chính phủ chỉ đạo các các cấp, các ngành tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Chủ nhiệm UBTP
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga trình bày báo cáo thẩm tra các báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Ảnh: quochoi.vn

Đặc biệt, thường xuyên rà soát, đánh giá việc thực hiện các quy định của pháp luật ở những lĩnh vực dễ xảy ra khiếu nại, tố cáo để kịp thời kiến nghị hoặc ban hành văn bản, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Tăng cường thanh tra, kiểm tra ở những lĩnh vực này, phối hợp chặt chẽ với các ban của Đảng và cơ quan chức năng trong việc thực hiện kết luận thanh tra, kiểm tra để xử lý nghiêm, kịp thời các sai phạm.

“Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan sớm có báo cáo đánh giá đầy đủ, sát thực tế việc rà soát và đề xuất sửa đổi các quy định của pháp luật là nguyên nhân dẫn đến khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai, làm cơ sở quan trọng để sửa đổi Luật đất đai 2013”, báo cáo của Chính phủ nêu rõ.

Đánh giá cao và cơ bản nhất trí với các nhóm giải pháp được nêu trong Báo cáo của Chính phủ nhằm tiếp tục chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, hạn chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, Thường trực Ủy ban Pháp luật kiến nghị tập trung vào một số giải pháp trọng tâm. Trong đó, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện đồng bộ các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo; tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu;...

Năm 2020 là năm tổ chức Đại hội đảng bộ các cấp chuẩn bị cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2025, tình hình khiếu nại, tố cáo tiềm ẩn nguy cơ gia tăng và có thể có những diễn biến phức tạp. Do vậy, đề nghị Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương chủ động có các biện pháp cụ thể, phù hợp với tình hình mới để làm tốt công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Tuyết Chinh

  Ý kiến bạn đọc
Tin cùng chuyên mục