GEF - Đòn bẩy xanh hóa Trái đất

(TN&MT) - Trong bối cảnh nguồn viện trợ quốc tế cho các hoạt động bảo vệ môi trường ngày một hạn hẹp, các nguồn lực hỗ trợ từ GEF càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết góp phần xây dựng một hành tinh xanh hơn.
 
GEF


Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) được thành lập trong thời gian trước khi diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất Rio năm 1992, để giúp giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách nhất hành tinh. GEF đóng vai trò là cơ chế tài chính cho 5 Công ước lớn về môi trường: Công ước ĐDSH, Công ước khung Liên Hợp Quốc về BĐKH, Công ước Stockhom về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, Công ước Chống sa mạc hóa của Liên Hợp Quốc và Công ước Minamata về thủy ngân.

Sau hơn 25 năm hoạt động, GEF đã viện trợ trực tiếp hơn 20 tỷ USD cho công tác BVMT trên toàn cầu, đồng thời, gián tiếp hỗ trợ hơn 88 tỷ USD thông qua các dự án đầu tư phát triển do doanh nghiệp và cộng đồng thực hiện.

Nổi bật nhất phải kể đến việc GEF Viện trợ 4.586 dự án BVMT trong tất cả các lĩnh vực; tạo lập hơn 3.300 khu bảo tồn, với diện tích hơn 860 triệu ha; xây dựng cơ chế quản lý thân thiện với bảo tồn thiên nhiên cho hơn 352 triệu ha canh tác trên đất liền và đại dương; hỗ trợ 790 dự án giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, góp phần giảm 2,7 tỷ tấn khí nhà kính; hỗ trợ quản lý bền vững 34 lưu vực sông xuyên biên giới của 73 quốc gia; đẩy mạnh hợp tác và quản trị 1/3 các hệ sinh thái biển chủ chốt trên toàn cầu; quản lý và tiêu hủy 200.000 tấn chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy độc tính cao; hỗ trợ thích ứng và giảm rủi ro của BĐKH cho hơn 15 triệu người ở 130 quốc gia.
 
Ngay từ khi GEF mới thành lập, Việt Nam đã tham gia tích cực và đã nhận viện trợ cho 107 dự án, với tổng kinh phí khoảng 450 triệu USD (chưa kể gần 5 tỷ USD hỗ trợ từ các dự án liên quan GEF).

Thông qua 4 vòng đàm phán về Kế hoạch hoạt động của GEF giai đoạn 2018 - 2022, đến nay, các nước tài trợ đã cam kết đóng góp ít nhất là ngang mức trong chu kỳ 6, vào khoảng 4 tỷ USD cho chu kỳ 7 của GEF. Theo đó, các dự án do GEF tài trợ sẽ tập trung giải quyết các nguyên nhân cơ bản của suy thoái môi trường thay vì giải quyết các hậu quả, nhờ vậy sẽ tăng hiệu quả sử dụng nguồn tài trợ; tiếp tục duy trì hệ thống phân bổ nguồn lực minh bạch cho các nước (STAR), theo đó, các nước nhận viện trợ sẽ được phân bổ một nguồn vốn nhất định dựa trên các trọng số về hiệu suất giải quyết các vấn đề môi trường toàn cầu, mức GDP và kết quả thực hiện các dự án trước đây. Đồng thời, GEF 7 sẽ nâng trọng số GDP trong việc tính STAR, nghĩa là nước GDP thấp sẽ nhận STAR nhiều hơn nước có GDP cao.

Nâng mức linh hoạt chuyển đổi giữa các lĩnh vực trọng tâm với những nước STAR trên 7 triệu, nhưng mức linh hoạt không quá 30% tổng số STAR.Tỷ lệ đối ứng kỳ vọng trong chu kỳ 7 sẽ nâng từ 5:1 lên 7:1 (nghĩa là 1 USD viện trợ của GEF sẽ có 7 USD đối ứng từ các nguồn khác, bao gồm: Chính phủ, các tổ chức quốc tế đối tác, khối tư nhân, cộng đồng; tăng sự tham gia khối tư nhân thông qua các khoản hỗ trợ vay lãi suất ưu đãi).

Trong chu kỳ hoạt động 7 của giai đoạn 2018 - 2022, GEF tiếp tục tập trung giải quyết các nguyên nhân cơ bản của suy thoái, ô nhiễm môi trường qua cách tiếp cận tổng hợp với những dự án có quy mô lớn. Các trọng tâm ưu tiên được duy trì thông qua 6 lĩnh vực (ĐDSH, BĐKH, suy thoái đất, các vùng nước quốc tế, hóa chất và chất thải và quản lý rừng bền vững).

Ngoài ra, GEF 7 sẽ tiếp tục 3 Chương trình tổng hợp và đã triển khai từ GEF 6 (lương thực và sử dụng đất, thành phố bền vững, lâm nghiệp bền vững). Các mục tiêu cụ thể của từng lĩnh vực như: Gắn kết bảo tồn sinh học vào tất cả các lĩnh vực, sinh cảnh đất liền và trên biển; xử lý các nguyên nhân trực tiếp gây suy giảm nơi cư trú và số loài; xây dựng chính sách bảo tồn ĐDSH; thúc đẩy sáng tạo và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực năng lượng bền vững; trình diễn các phương án giảm nhẹ phát thải có tác động hệ thống; gắn kết chính sách giảm phát thải vào các hoạt động phát triển bền vững chung; tạo điều kiện thuận lợi thực hiện các sáng kiến phòng chống suy thoái đất; tăng cường cơ hội phát triển kinh tế biển; quản lý các khu vực biển ngoài quyền tài phán quốc gia; đảm bảo an ninh nguồn nước tại các hệ sinh thái nước ngọt.
 

Hội nghị Đại hội đồng Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) lần thứ 6 sẽ diễn ra tại Đà Nẵng vào cuối tháng 6/2018. Đây là sự kiện quốc tế về môi trường có quy mô và tầm quan trọng lớn nhất mà Việt Nam đăng cai tổ chức từ trước đến nay, đồng thời là Diễn đàn thảo luận và thông qua những quyết sách vĩ mô về nguồn lực tài chính cho các hoạt động bảo vệ môi trường toàn cầu trong thời gian tới.
 

​​​​​​Phương Anh

  Ý kiến bạn đọc
Phản hồi nhiều
Tin cùng chuyên mục