Nông nghiệp sụt giảm nghiêm trọng do thiên tai

Thứ Năm, 29/12/2016, 13:29 (GMT+7)
.

(TN&MT) – Năm 2016, tốc độ tăng trưởng nông nghiệp cả nước là 1,36%, không đạt mục tiêu tăng trưởng 2,5 – 3% đặt ra từ đầu năm. Bộ trưởng Bộ NN&NT Nguyễn Xuân Cường chỉ ra thiên tai là nguyên nhân chính dẫn đến thực tế này.

Thiên tai “chồng” thiên tai

Báo cáo tại Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với các địa phương sáng 29/12, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết, năm 2016 là năm thiên tai diễn biến hết sức phức tạp; một năm khó khăn, thách thức lớn nhất với ngành nông nghiệp trong nhiều năm qua. Trong đó, đợt lạnh lịch sử hồi đầu năm khiến cho 14 tỉnh miền núi phía Bắc gặp thiệt hại rất lớn về sản xuất nông nghiệp; tiếp đó là đợt hạn lịch sử ở miền Trung khiến cho Nam Trung Bộ phải bỏ trống hơn 23.000ha đất không gieo trồng ; đợt hạn mặn của 13 tỉnh ở ĐBSCL đến mức 8/13 tỉnh phải công bố thiên tai gây thiệt hại 1 triệu tấn lúa và hơn 1 triệu người thiếu nước sạch. Chưa dừng lại ở đó, từ tháng 10 đến trung tuần tháng 12 xảy ra 5 đợt mưa lũ kéo dài ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Thống kê của Bộ NN&PTNT cho thấy, tổng thiệt hại do thiên tai gây là hơn 39.400 nghìn tỷ đồng (tương đương xấp xỉ 2.000 USD); số người thiệt mạng lên đến 253 người. Cùng với đó, sự cố biển miền Trung cũng ảnh hưởng không nhỏ khiến cho mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp không hoàn thành.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường. Ảnh: quochoi.vn
Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường. Ảnh: quochoi.vn

Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, bên cạnh những thiệt hại nặng nề, năm 2016 ngành nông nghiệp cũng cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Đây là năm đầu tiên ngành nông nghiệp được sự quan tâm chỉ đạo của toàn thể hệ thống chính trị từ Quốc hội, Chính phủ, thủ tướng chỉnh phủ về phòng chống thiên tai, thúc đẩy phục hồi, khích lệ đầu tư doanh nghiệp… Các đồng chí lãnh đạo ở các địa phương đã tập trung tối đa cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp và thu hút đầu tư.

Trong năm nay, rất nhiều tập đoàn lớn về kinh tế trước đây đầu tư ngoài ngành đã nghiên cứu đầu tư vào trong ngành như VinGroup, Trường Hải... Bên cạnh đó, sức sáng tạo của người nông dân được phát huy hiệu quả với nhiều mô hình từ trang trại, doanh nghiệp nhỏ.

Nhờ đó, ngành nông nghiệp đã giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do thiên tai ở mức cho phép và từng bước lấy lại đà tăng trưởng. Nếu như mấy tháng đầu năm tốc độ tăng trưởng -0,18% thì kết thúc năm đã vươn lên được 1,36%. Mặc dù vậy, mục tiêu kế hoạch chưa đạt được, kết quả chưa sâu rộng, thiếu bền vững; còn nhiều bất cập từ tổ chức, quản lý và nhiều nút thắt, vướng mắc chưa được tháo gỡ.

Biến BĐKH thành tiềm năng khai thác

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường dự báo năm 2017, thách thức và khó khăn trong ngành nông nghiệp còn rất lớn, thậm chí có những mặt gay gắt hơn. Xu hướng bảo hộ mậu dịch trong nông nghiệp có thể quay trở lại, nhất là ở những quốc gia mà nước ta có nông sản xuất khẩu mạnh; chính sách hỗ trợ trực tiếp cho ngành nông nghiệp của các quốc gia xung quanh như Trung Quốc, Thái Lan, Philippine sẽ có tác động 2 chiều ảnh hưởng đến hàng xuất khẩu cũng như nhập khẩu của nước ta.

Mặt khác, BĐKH sẽ xuất hiện những hình thái mới vô cùng khó lường gây khó khăn cho công tác ứng phó. Do vậy, chúng ta phải chuẩn bị trước công tác ứng phó hướng đến những vấn đề khó khăn phức tạp mới nảy sinh.

Mưa lũ kéo dài ở các tỉnh Nam Trung Bộ trong năm 2016
Mưa lũ kéo dài ở các tỉnh Nam Trung Bộ trong năm 2016

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT đề nghị các địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành nông nghiệp ngay từ những ngày đầu để có một giải pháp tổng thể chỉ đạo cố gắng hạn chế những bất lợi và làm sao để có những giải pháp tích cực nhất để hoàn thành cho mục tiêu trong  năm 2017.

Để thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, thực hiện mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp trong năm 2017, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường đề nghị tập trung tháo 4 nút thắt trong nông nghiệp hiện nay, đó là: thu hút đầu tư kém do hạn chế về tích tụ ruộng đất; tập trung chỉnh sửa nhóm chính sách rất quan trọng hiện nay là đưa nhiều doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp; chính sách phát triển hợp tác xã bởi Luật Hợp tác xã đã có nhưng khi đi vào cuộc sống lại chưa có quyền lực và chính sách về vùng dễ tổn thương.

Đặc biệt, tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng với BĐKH, tìm ra được mặt tiềm năng, thuận lợi mà chính BĐKH tạo ra để dồn sức khai thác bằng những giải pháp phù hợp. Ví dụ  như ở ĐBSCL, trước kia phương thức sản xuất chủ yếu ở đây là trồng lúa gạo, nuôi trồng thủy sản, trồng trái cây nhưng hiện nay BĐKH khiến cho 1/3 diện tích bị xâm nhập mặn, một phần lớn là nước lợ, còn một phần nước ngọt. Lúc này, yêu cầu đặt ra là phải sắp xếp lại vị trí ưu tiên, xem nuôi trồng thủy sản, trồng trái cây là lợi thế, tiếp đó mới đến lúa gạo. Từ đó, tiến hành tất cả các giải pháp về quy hoạch, tập trung đầu tư, chỉ đạo, lựa chọn doanh nghiệp then chốt phải theo hướng chủ đạo đó để biến cái bất lợi thành lợi thế khai thác.

Tuyết Chinh

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.