Về tình trạng ùn ứ xe gỗ tại Cửa khẩu quốc tế ở Quảng Trị: "Thông", "tắc" bởi văn bản

Thứ Hai, 19/01/2015, 11:59 (GMT+7)
.
 
(TN&MT) - Từ đầu năm 2015, tại 2 cửa khẩu là Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay (tỉnh Quảng Trị) xuất hiện tình trạng ùn ứ các xe gỗ nhập khẩu từ Lào. Điều này xuất phát từ văn bản 19128/BTC-TCHQ của Bộ Tài chính yêu cầu kiểm tra thực tế 100% lô hàng. Việc triển khai đã gây không ít khó khăn cho hải quan và thiệt hại cho doanh nghiệp.
 
Hải quan CKQT Lao Bảo phải thực hiện việc kiểm tra thực tế 100% - tức phải đo đạc tỉ mỉ từng súc gỗ.
 
Từ chuyện Văn bản khiến hàng trăm xe gỗ ùn ứ
 
Chiều 14/01, tại Cửa khẩu quốc tế (CKQT) Lao Bảo, hàng trăm xe gỗ nhập khẩu từ Lào vẫn mắc kẹt tại đây. Nhiều chủ doanh nghiệp gỗ cho biết, họ phải đợi từ 7 - 10 ngày để hoàn tất các thủ tục kiểm hóa, sang tải.
 
Trong khu vực cửa khẩu, hàng trăm xe gỗ đang chờ chực để đến lượt được kiểm hóa. Dòng xe nối đuôi nhau khiến bãi chứa của CKQT Lao Bảo như kẹt cứng, lái xe, phụ xe phải móc võng ăn, ngủ tại xe để chờ được làm các thủ tục thông quan.
 
Ngày 14/01, trao đổi với chúng tôi, ông Trần Ngọc Dũng - Chi cục phó Hải quan CKQT Lao Bảo cho biết, có 124 xe gỗ đang chưa được hoàn tất các thủ tục kiểm hóa để nhập khẩu vào Việt Nam - đang nằm chờ tại khu vực cửa khẩu. Trước đó, từ ngày 01/01/2015 đến ngày 14/01, Hải quan CKQT Lao Bảo đã làm thủ tục thông quan cho 145 xe gỗ.
 
 
Được biết, từ ngày 30/1/2014, khi văn bản 19128 của Bộ Tài chính có hiệu lực yêu cầu: "Cơ quan Hải quan phải thực hiện kiểm tra thực tế 100% lô hàng khi nhập khẩu…" khiến cho thời gian để lực lượng chức trách kiểm hóa đối với mặt hàng gỗ kéo dài. Bởi, để kiểm tra được 100% lô hàng đòi hỏi cần phải tháo dỡ và đo đạc tỉ mỉ. "Điều này gây khó khăn cho lực lượng Hải quan và cho doanh nghiệp", ông Dũng nói.
 
Một chủ doanh nghiệp gỗ ở TP. Hà Nội có xe bị "tắc" 10 ngày tại CKQT Lao Bảo cho hay, số gỗ mà đơn vị chờ được kiểm hóa trong những ngày bị tắc vào khoảng 300 khối, giá trị khoảng 8 tỷ đồng. Đều vay lãi 1% ngân hàng, nếu thông quan chưa được ngày nào là thiệt hại ngày đó. Không những vậy, tiền hoàn bồi trả xe theo hợp đồng, ăn ở, đi lại… cho nhân công mỗi ngày cũng tiêu tốn cũng khoảng 3 triệu.
 
Theo số liệu từ Chi cục Hải quan CKQT Lao Bảo, năm 2014, đã làm thủ tục cho 1.371 tờ khai đối với mặt hàng gỗ. Trong đó có 1.350 tờ khai luồng vàng (thông quan sau khi kiểm tra sác xuất 5 - 10%), chiếm 98,46%; có 21 tờ khai luồng đỏ (kiểm tra 100%). Nhưng tính từ thời điểm đầu năm 2015 đến nay, theo tinh thần chỉ đạo của văn bản 19128, Hải quan CKQT Lao Bảo đã làm thủ tục kiểm hóa 100% cho 28 tờ khai mặt hàng gỗ - đều thuộc luồng đỏ.
 
Được biết, tình trạng xe gỗ bị ùn ứ còn xuất hiện tại CKQT La Lay (huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị) vào trước đó.
 
Hàng trăm xe gỗ bị ách tắc tại CKQT Lao Bảo.
 
 
Đến Công văn "tháo nút"
 
Theo quy định của Luật Hải quan mới, thời gian thông quan một lô hàng phải kiểm tra là 8 tiếng đồng hồ. Đối với một số trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không quá 2 ngày. Ông Trần Ngọc Dũng- Chi cục phó Hải quan CKQT Lao Bảo phân tích: Trong thực tế, với một lô gỗ 300 khối, nếu kiểm tra được 100% thì 2 ngày là không thể thực hiện.
 
Ông Lưu Việt Hưng- Trưởng Phòng nghiệp vụ Hải quan tỉnh Quảng Trị nhận định: "Trước kia, với nguyên tắc quản lý rủi ro, 4 kiểm hóa (kiểm tra 5 - 10%) làm được 2 - 5 lô hàng/ngày - tùy theo hàng . Nhưng bây giờ phải mất 1 ngày mới kiểm được 1 lô. Như vậy thời gian quá kéo dài".
 
Trên cơ sở của văn bản 19128, từng thanh gỗ xẻ, gỗ tròn, hay gỗ hộp đều phải được kiểm tra một cách tỉ mỉ. Theo quan sát trong ngày 14/01, những nhân viên Hải quan phải trèo lên từng xe gỗ, dùng phương tiện để đo đạc ghi chép từng thanh một. Ở nhiều góc, những chủ xe cũng tiến hành bốc dỡ gỗ xuống, đo đạc để khớp với số liệu của Hải quan.
 
Ông Hưng cho rằng, gỗ là một mặt hàng đặc biệt. Được khuyến khích nhập khẩu, bởi đây là nguồn nguyên liệu trong nước nếu không cũng tái xuất cho nước ngoài. Gỗ khi nhập vào đều chịu sự quản lý chặt chẽ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ nhập kho, xuất kho, vận chuyển trên đường… Nếu đặt ra việc quản lý như thế này đã đặt cơ quan thực hiện và doanh nghiệp vào tình thế khó.
 
Việc kiểm hóa gặp không ít khó khăn bởi số lượng gỗ xẻ lớn.
 
 
Trong khi đó, CKQT Lao Bảo có đặc thù là đang thực hiện mô hình "một cửa một lần dừng". Kiểm tra chung với nước bạn Lào. Việc thực hiện văn bản của Bộ Tài chính đã gây khó khăn cho việc đẩy nhanh việc kiểm tra chung, thông quan hàng hóa xuất nhập trong một giới hạn thời gian nhất định. Điều này được nhắc đến trong bản ghi nhớ giữa 2 bên. "Thời gian thông quan kéo dài khiến cho phía bạn cũng không được đồng tình"- ông Hưng nói.
 
Để "tháo nút" những vướng mắc khó khăn trong việc thực hiện văn bản 19128, Bộ tài chính đã gửi Công văn số 357, quy định về việc thực hiện các thủ tục Hải quan.
 
Sau khi có Công văn mới, lực lượng Hải quan làm nhiệm vụ ở CKQT Lao Bảo đã nhanh chóng thực hiện các thủ tục thông quan đối với nhiều xe gỗ ùn ứ từ đầu năm. Cho đến chiều ngày 15/01, ông Trần Ngọc Dũng- Chi cục phó Hải quan CKQT Lao Bảo cho biết tình trạng ùn ứ đã giảm thiểu.
 
Chỉ trong khoảng 10 ngày từ khi văn bản số 19128 được ký, tình trạng ùn ứ xe gỗ đã xảy ra, gây khó khăn cho Hải quan và thất thoát cho doanh nghiệp. Công văn chỉ đạo số 357 được ban hành sau đó không những "gỡ rối" một cách nhanh chóng, mà còn thể hiện sự cầu thị trong mục đích chung - rút ngắn thời gian thủ tục xuất nhập khẩu theo hướng khoa học, kinh tế.
 
Hàng chục cần cẩu đã được huy động để phục vụ việc thông quan một cách nhanh chóng.
 
 
BOX: Công văn số 357 đã thực sự tháo gỡ những khó khăn trên khi quy định: Cơ quan Hải quan chỉ thực hiện việc chuyển luồng để kiểm tra thực tế 100% hàng hóa nhập khẩu trong trường hợp phát hiện doanh nghiệp nhập khẩu có dấu hiệu vi phạm, gian lận thương mại, buôn lậu đối với lô hàng nhập khẩu. Đối với các lô hàng gỗ theo loại hình nhập kinh doanh, việc phân luồng tờ khai nhập khẩu thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro như quy định hiện hành.
 
 Trường hợp doanh nghiệp tái xuất hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu sang nước thứ ba thì cơ quan Hải quan kiểm tra thực tế 100% các lô hàng gỗ để thực hiện việc đối chiếu mô tả hàng hóa trên tờ khai nhập khẩu với thực tế hàng hóa tái xuất.
 
Bài & ảnh: Hải Tân – Anh Dũng
 
 
 
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.